Шэнэ Хэлсээн: Эфесэйхиндэ
Author: Институт перевода Библии
Date: 2020-03-27T17:12:21.838311+00:00

Шэнэ Хэлсээн

Шэнэ Хэлсээн

1. Оролто Үгэ

1. Эфесэйхиндэ

1. Зарим Үгэнүүдые Тайлбарилһан Толи

Оролто Үгэ

Шэнэ Хэлсээн

Оролто үгэ

Хүндэтэ уншагшад!

Таанад мүнөө гартаа буряад хэлэндэ оршуулагдаһан Шэнэ Хэлсээн гэжэ нэрэтэй ном барижа байнат. Шэнэ Хэлсээн Хуушан Хэлсээн хоёр сугтаа Нангин Бэшэг гэхэ гү, али Библи гэжэ ном бүрилдүүлнэ. Дэлхэй дээрэ энэ ном бусад номуудһаа үлүү ехээр уншагдаг юм.

Шэнэ Хэлсээн эртэнэй грек хэлэн дээрэ бэшэгдэһэн хорин долоон номһоо бүридэнэ. Урдань Римэй хаанай орондо ажаһуудаг арадууд хоорондоо эртэнэй грек хэлэн дээрэ бэе бэетэйгээ харилсадаг һэн. Шэнэ Хэлсээн болбол «Һайн Мэдээсэлэй» дүрбэн ном, Элшэнэрэй үйлэ хэрэгүүдэй ном, элшэнэрэй хандалганууд, мүн ерээдүй сагые уридшалан харуулһан Гэршэлгэһээ бүридэдэг. «Һайн Мэдээсэлые» грек хэлэн дээрэ «Евангели» гэжэ нэрлэдэг. Иисус Христос номноһон һургаалаа тон тиигэжэл нэрлэһэн юм. Мүн баһа Матвей, Марк, Лука болон Иоаннай бэшэһэн Шэнэ Хэлсээнэй түрүүшын дүрбэн ном тиигэжэ нэрлэгдэһэн байгаа. Тэдэ номууд соо Иисус Христосой ажамидарал, газар дэлхэй дээрэ ябуулһан ажал, номноһон һургаал, бүтээһэн гайхамшагта үйлэ хэрэгүүд тухайнь, наһанһаа нүгшэһэн, һүүлдэнь амидырһан тухайнь хөөрэгдэнэ.

Иисус Христос тухай Һайн Мэдээсэлэй яажа дэлгэрһэн тухай Элшэнэрэй үйлэ хэрэгүүд гэжэ нэрэтэй ном соо хэлэгдэнэ. Эндэ Христос шажанай һууришажа дэлгэрһэн түрүүшын жэлнүүд хойно хойноһоон удаа дараалан зураглагдана. Тиимэһээ энэ ном түүхын тусхай ажахолбогдолтой ном мүн. Элшэнэрэй ашаар Иисус Христос тухай Һайн Мэдээсэлэй бүхы газар дэлхэй дээгүүр хаа хаанагүй таража эхилһэниинь эндэ харуулагдана.

Шэнэ Хэлсээн соо баһа хорин нэгэн хандалганууд гэхэ гү, али бэшэгүүд оролсодог. Тэдэниие Павел, Петр, Иоанн элшэнэр болон бусадшье хүнүүд Христосой түрэхэһөө хойшо зуун жэлэй туршада бэшэһэн байгаа. Эдэ хандалганууд христос шажантанай һүзэг этигэлэй болон ажамидаралай элдэб янзын асуудалнуудые хүндэнэ, зүблэл болон захяа заабаринуудые үгэнэ.

Гэршэлгэ гэдэг Шэнэ Хэлсээнэй һүүлшын ном уридшалан хэлэһэн удха шэнжэтэй юм. Энэ ном уншахада бэлэн бэшэ. Энэ ном соо хүн түрэлхитэнтэй хамта Бурханай байлсаһан нюуса олон бэлгэ тэмдэгүүдээр элирхэйлэгдэнэ, газар дэлхэйн зоной Бурханай зарга шүүбэридэ орохо тухай, энэ газар дэлхэйн орондо бүри һайн, хэтэ мүнхын «шэнэ огторгой тэнгэри, шэнэ газар дэлхэй» байгуулагдаха тухай хэлэгдэнэ.

Оршуулагдаһан Шэнэ Хэлсээнэй номуудай эхэ бэшэг тухай

Шэнэ Хэлсээн эртэнэй грек хэлэн дээрэ бэшээтэй байгаа. Тэрэ оло дахин гараар буулгажа бэшэгдээ. Тиимэ ушарһаа Шэнэ Хэлсээнэй номуудай грек эхэ бэшэгүүд хоорондоо илгаралтай байдаг. Гэбэшье олон ушарнуудта тэдэ илгаралнууд номой удха ойлгоходо нүлөөлдэггүй, тиигээдшье бусад эртэнэй олон бэшэгүүдтэй зэргэсүүлхэдэ, Шэнэ Хэлсээнэй эхэ бэшэгүүд соо тиимэ илгаралнууд үсөөнөөр дайралдана.

Шэнэ Хэлсээе буряад хэлэн дээрэ оршуулһан тухай

Оршуулгынгаа һайн шанар баталхын, удха үнэн зүбөөр тайлбарилхын тула оршуулгамнай Библиин номуудай оршуулгада хэрэглэгдэдэг хэдэн шалгалтануудые заатагүй гарадаг. Шэнэ Хэлсээе грек хэлэнһээ буряад хэлэн дээрэ оршуулхадаа, оршуулагшад библиин номуудые тайлбарилха дүримүүдые хэрэглээ. Олон янзаар ойлгожо болохо удхын нэгэ тайлбарилгань оршуулгада оруулагдаа, нүгөө тайлбарилгань хуудаһанай доорохи ажаглалтада табигдаа.

Номой түгэсхэлдэ оршуулга соо дурдагдаһан газар дэбисхэрэй зурагууд, мүн шухала ойлгосонуудые тайлбарилһан толи үгтэнэ. Шэнэ Хэлсээ ойлгоходо хүнгэн байхын тула энэ нэмэри мэдээсэлнүүд ном соо оруулагдаба. Үгэнүүдые тайлбарилһан толи Библиин шухала ойлгосонуудые, жэшээлэн нэрлэбэл, Бурханай Эльгээмэл, тоһоор түрхихэ, Нангин Һүлдэ, Бурханай табисуурта, Хүн түрэлтэнэй Хүбүүн, Бурханай Хурьган, Бурханай хаан түрэ, һүзэглэгшэдэй бүлгэм гэхэ мэтые тайлбарилха, мүн номуудай удха ойлгоходо шухала мэдээ үгэхэ зорилготой юм. Библиин үшөө ямар газарта адли шэнжэ удхатай зарим үгэ, ойлгосонууд дайралданаб гэжэ заажа үгэнэ.

Шэнэ Хэлсээнэй номууд нэгэдэхи зуунай хоёрдохи хахадта бэшэгдэһэн байгаа. Тэрэ сагһаа хойшо мянга гаран хэлэнүүд дээрэ оршуулагдаа. Мүнөө буряад хэлэн дээрэ оршуулагдаба. 1909 ондо эхирид-булагадай нютаг хэлэн дээрэ анха түрүүн Матвейн дуулгаһан Һайн Мэдээсэл, 1912 ондо анхан хэблэгдэһэн Маркын дуулгаһан Һайн Мэдээсэл Нангин Бэшэг оршуулгын институт шэнээр хэблэжэ гаргаһан байгаа. Тэрээнһээ гадна шэнээр оршуулагдаһан Маркын дуулгаһан Һайн Мэдээсэл (1996), Иисус – хүүгэдэй нүхэр (1999), Иоаннай дуулгаһан Һайн Мэдээсэл (2003), Хүүгэдэй Библи (2004 ондо) хэблэжэ гаргаа.

Нангин Бэшэг оршуулгын институт Шэнэ Хэлсээе буряад хэлэн дээрэ оршуулжа хүдэлһэн оршуулагшадта, редакторнуудта, мүн энэ оршуулга хэблэхэдэ оролдолго гаргаһан хүнүүдтэ һайн һанаагаа элирхэйлнэ, баяр баясхалан хүргэнэ.

Нангин Бэшэг оршуулгын институт

Печатается по благословению Преосвященного Савватия, Епископа Улан-Удэнского и Бурятского

Шэнэ Хэлсээн

Оршуулагшад: С. Б. Будаев, Д. А. Райцанова Редактор: Р. С. Дылыкова

Һанамжа, һайшаалнуудаа энэ хаягаар эльгээжэ болохо: ibt_inform@ibt.org.ru

Horace Knowles © The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

ISBN 978-5-93943-153-8

© Институт перевода Библии, Москва, 2010

Эфесэйхиндэ

Эфесэйхиндэ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

1

Павелай Эфес хотын һүзэглэгшэдтэ бэшэһэн хандалга

1^1Иисус Христостой нэгэдэһэн Эфес хотын һүзэг этигэлтэй Бурханай хүнүүд, Бурханай эрхэ мэдэлээр Иисус Христосой элшэн болоһон Павел таанадые амаршална. 2Бурхан Эсэгэһээ болон манай Дээдын Эзэн Иисус Христосһоо үршөөл хайра ба амгалан тайбаниие таанадта хүсэнэб.

Бурханда баяр баясхалантай байха тухай

3Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой Эсэгэ болохо Бурханда магтаал соло дуудаял! Маанадай Христостой нэгэдэһэн ушарһаа дээдын тэнгэриһээ оюун ухаанда хабаатай буян хэшэг тэрэ маанадта хайрлаа юм+. 4Бурханай урда арюун нангин ба дутуу дутагдалгүй байхымнай тулада тэрэ бидэниие Христостой нэгэдхэн өөрын болгожо, газар дэлхэйн бүтээгдэхэһээ урда шэлэжэ абаа юм. Бурхан бидэндэ дуратай байжа,+
5өөрынгөө һайн дураар, эрхэ хүсэлөөр Иисус Христосоор дамжан бидэниие өөрынгөө үхибүүд болгохо гэжэ заяаһан байна+. 6Инаг хайрата Хүбүүнэйнгээ ашаар маанадые буян хэшэгтээ элбэг дэлбэг хүртөөһэнэйнь түлөө Бурханиие алдаршуулаял. 7-8Тэрэ агууехэ буян хэшэгтээ маанадые элбэг дэлбэгээр хүртөөгөө. Тэрэнэйнь ашаар бидэ Хүбүүнтэйнь нэгэдээд, шуһанайнь сэнгээр сүлөөтэй боложо, нүгэлнүүдээ хүлисүүлээ гээшэбди. Тэрэ сэсэн ухаагаараа, оюун мэдэлээрээ+
9зориһон юумээ бүтээгээ, Христосоор дамжан бүтээхэ гэжэ анханһаа шиидэһэн өөрынгөө эрхэ мэдэлэй нюусые бидэндэ нээгээ+. 10Дээдэ огторгойдо, доодо замбида байһан бүхы амитадые Христос соо нэгэдхүүлэн, тэрэнэй хүтэлбэри доро байлгахые түлэблэбэ. Энэ хүсэлэнгөө Бурхан тогтооһон сагтаа бэелүүлхэ+.

11Бурхан өөрынгөө зорилгоор, заяаһан ёһоороо маанадые Христостой нэгэдхүүлэн өөрынгөө арад болгон шэлэжэ абаа. 12Тиин Христосто найдаһан түрүүшын хүнүүдэй дунда байһан хадаа тэрэнээр алдаршуулжа байял!

13Таанадшье баһа өөрынгөө абаралга тухай үнэн зүб Бурханай үгэ дуулаад, Христосто этигээт, тиин Бурхан Нангин Һүлдэеэ таанадта үгэн, өөрынгөө тамга таанад дээрэ дараба+. 14Бурханай өөрынгөө хүнүүдтэ найдуулһан бүхэниие маанадай абаха тухай тэрэ Һүлдэнь батална, тиин Бурханай өөрынгөө хүнүүдые бодото сүлөөтэй болгохо тухай баһа батална. Бидэ тэрэнэй алдар солые дуудаял!

Павелай зальбаралга тухай

15Тиимэһээ таанадай Дээдын Эзэн Иисуста һүзэглэжэ, Бурханай хүнүүдые бүгэдыень энхэржэ хайрлажа ябадаг тухай дуулахадаа,+
16би зальбархадаа таанадые һанан, таанадай түлөө үргэлжэ Бурханда баяр баясхалан хүргэжэ байдагби. 17Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой Бурхан, алдарай Эсэгэ өөрыень таанадай мэдэрхынтнай тулада сэсэн ухаан үршөөдэг Һүлдые таанадта хайрлаг лэ. 18-19Бурханай таанадые дуудахада таанадта үгтэһэн найдабариин ямар байдагые, өөһэдынгөө хүнүүдтэ тэрэнэй үгэхэб гэһэн найдуулгын элбэг дэлбэг байдагые, тэрээндэ этигэһэн бидэн соо хүдэлжэ байһан хүсэ шадалынь аргагүй ехэ байдагые мэдэжэ байхынтнай тулада оюун ухаанайтнай нюдые тэрэ нээжэ үгэг лэ+. 20Тэрэл хүсэ шадалаараа Бурхан Христосой үхэхэдэнь амидыруулаад, дээдын огторгойдо баруун таладаа+
21захирагшад, ноёд, эзэд, элдэб хүсэнүүдэй дээгүүр табин һуулгаба. Бурхан тэрэниие мүнөөнэйшье сагта, ерээдүйдэшье бүхы нэрэ түрэнүүдэй дээгүүр үргэн табиба+. 22Бүхы юумые хүлдэнь хаяжа мэдэлдэнь оруулаад, бүхы юумэнэй Дээдын Эзэн байһан хадань һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй хүтэлэгшөөр томилоо бэлэй+. 23Һүзэглэгшэдэй бүлгэм Христосой махабад бэень гээшэ, бүтээгдэһэн бүхы юумые өөрөөрөө дүүргэдэг тэрэниие һүзэглэгшэдэй бүлгэм бүрин түгэс болгоно+.

2

Үхэлһөө амидыруулга тээшэ

2^1Урдань таанад өөһэдынгөө муу муухай хэрэгүүдһээ болон нүгэл шэбэлһээ боложо үхэһэн амитад байгаат+. 2Тиихэдэ таанад газар дэлхэйн нүгэл шэбэлтэ замаар ябажа, Бурханай мэдэлдэ байдаггүй хүнүүдые мүнөөшье захиржа байдаг һүлдын, хара хүсэнүүдэй ноёной мэдэлдэ байгаат+. 3Бидэ булта тэдэ зондол адли Бурханай мэдэлдэ байдаггүй байгаабди, өөһэдынгөө бэеын ба һанал бодолой хүсэлэнгүүдые ханган, махабад бэеын жама ёһоор амидаржа байгаабди. Тиимэһээ өөһэдынгөө мүн шанарһаа боложо, бидэ хүн бүхэндэл адли Бурханай уур сухалһаа зобохо табилантай бэлэйбди+.

4Харин үршөөл хайраар элбэг Бурхан бидэндэ аргагүй ехээр дуратай байжа,+
5нүгэл шэбэлһээ боложо үхэһэн бидэниие Христостой хамта амидыруулаа гээшэ. Таанад Бурханай үршөөл хайраар абарагдаба гээшэт+. 6Бурхан бидэниие Иисустай хамта амидыруулаад, тэрэнэй хажууда дээдын огторгойдо һуулгаа юм+. 7Иигэжэ Бурхан Иисусаар дамжуулан маанадта тон ехээр дуратай байһанаа, аргагүй ехэ үршөөл хайраа ерээдүй сагуудта харуулаа. 8Этигэл һүзэгэйтнай ашаар таанадые Бурханай үршөөл хайра абараа. Тиин тэрэ этигэл һүзэгтнай өөһэдһөөтнай бэшэ, харин Бурханай үршөөһэн бэлэг гээшэ+. 9Тэрэ болбол танай оролдолгын үрэ дүн бэшэ, тиимэһээ хэншье өөрыгөө магтахые бү һануужа+. 10Ямар байнабди, тиимээр Бурхан бидэниие бүтээгөө, бидэниие Иисус Христостой нэгэдүүлэн һайн һайхан хэрэгүүдые хэдэг заншалтай байхыемнай анханһаа түлэблэн бүтээгөө юм+.

Христостой нэгэдэһэн тухай

11Таанад түрэхын еврей-бэшэнүүд байгаат, өөһэдыгөө отолуулһан (бэеын эрхэтэниие гараараа отолхо гэһэн удхатай) гэжэ нэрлэдэг еврейнүүд таанадые «отолуулаагүй» гэжэ нэрлэдэг байгаа, урдань хэд байһанаа бү мартагты,+
12тиихэдэ таанад Христосгүй амидардаг байгаат. Таанад Бурханай шэлэһэн хүнүүдэй тоодо ородоггүй байгаат. Бурханай өөрынгөө хүнүүдтэ үгэһэн найдуулгада, тэрэнэй Хэлсээндэ таанад ямаршье хабаагүй байгаат. Таанад энэ газар дэлхэй дээрэ найдалгагүй, Бурхангүй амидаржа байгаа һэнта+. 13Харин мүнөө Иисус Христостой нэгэдээд, урдань Бурханһаа холо байһан хүнүүд Христосой шуһаар тэрээндэ ойртобот+. 14Христос өөрөө еврейнүүдые болон бусад арадуудые нэгэ арад болгон, бидэндэ энхэ тайбаниие асараа. Тэрэ маанадые хубаажа, эбыемнай таһалжа байһан ханые өөрөөрөө эбдээ+. 15Тэрэ хоёр арадһаа өөртэйгөө хамта нэгэ шэнэ арад нэгэдүүлэн бүтээжэ, энхэ тайбаниие мандуулхын тула Моисейн Хуули тогтоолнуудтайнь болон дүримүүдтэйнь хүсэнгүй болгоо+. 16Христос хэрээһэн дээрэ үхэхэдөө тэдэнэй үһөө хиһаае усадхаад, нэгэ бэе соо хоёр арадые эблүүлээд, тэдэниие һөөргэнь Бурханда асараа+. 17Христос ерэжэ бүхы хүнүүдтэ, Бурханһаа холо байһан бусад арадуудташье, Бурханай ойро байһан еврейнүүдтэшье энхэ тайбан тухай Һайн Мэдээсэл номноо. 18Еврейнүүдшье, ондоо яһатаншье, бидэ булта Христосой ашаар нэгэ Һүлдөөр Эсэгэдэ ойртохо аргатайбди.

19Тиимэһээ таанад, еврей бэшэ зон, хариин гү, али ерүүл зон бэшэт, харин Бурханай хүнүүдтэй нэгэ хотын зон гээшэт, Бурханай бүлын гэшүүд гээшэт+. 20Таанад элшэнэрэй ба лүндэншэдэй табиһан һуури дээрэ бодхоогдоһон байнат. Тэрэ һууриин түшэг тулгуурынь Иисус Христос өөрөө гээшэ+. 21Тэрэ өөрөөрөө байшангые холбожо бүхэлөөд, Дээдын Эзэндэ зорюулагдаһан Һүмэ болгон дээшэнь бодхоно+. 22Христостой нэгэдэн таанадшье баһа Һүлдын ашаар Бурханай байдаг байра болохын тулада бодхоогдожо байна гээшэт+.

3

Павелай бусад арадуудай дунда ажалһан тухай

3^1Тиимэл шалтагаанаар би, Павел, еврей бэшэ таанадай түлөө Иисус Христосһоо боложо хаалтада һуунаб+. 2Бурхан өөрынгөө үршөөл хайраар таанадай һайн һайханай тулада энэ ажал хэхыемни намда даалгаһан байна гэжэ таанад сохом мэдэжэ байгаа ёһотойт+. 3Бурхан нюусаяа намда нээжэ үгөө. (Энээн тухай би түрүүн тобшохоноор бэшэһэн байгааб)+. 4Тэрэ бэшэһэн юумыемни уншаад, Христос тухай нюусые яажа ойлгожо байһыемни таанад мэдэжэ абахат. 5Энэ нюусые урданай хүнүүдтэ нээдэггүй байгаа, харин мүнөө Бурхан Нангин Һүлдөөрөө дамжуулан гэгээн элшэнэртээ ба лүндэншэдтэ тэрэ нюусаа нээгээ. 6Тэрэнь бусад арадууд Һайн Мэдээсэлэй ашаар баһал Бурханай үршөөлдэ хүртэхэ, тэдэнэр баһал нэгэ бэеын эрхэтэн болохо, Бурханай Иисус Христосоор дамжуулһан найдуулга баһа тэдэндэ үгтэхэ гэһэн удхатай юм+.

7Бурханай хүсэ шадалай нүлөөгөөр намда үгтэһэн тусгай үршөөлөөр би Һайн Мэдээсэлэй зарасань болоһон байгааб+. 8-10Ой ухаандаа оруулхын аргагүй ехэ Христосой баялиг тухай Һайн Мэдээсэлые бусад арадуудта номнохые, Бурханай нюусын яажа бэелхэ тухай бүхы хүнүүдтэ харуулхые Бурханай хүнүүдэй эгээл багань байһан намда Бурхан хайрлаа бэлэй. Үнгэрһэн сагуудта хамаг юумые Бүтээгшэ Бурхан нюусаяа хадагалжа байһан юм. Тиин мүнөөнэй үе сагта тэрэ өөрынгөө оюун ухааниие һүзэглэгшэдэй бүлгэмөөр дамжуулан тэнгэриин захирагшадта, огторгойн хүсэнүүдтэ элдэб янза хэбээрнь харуулаа+++. 11Замбуулин дэлхэйе бүтээхэһээ урда түлэблэжэ байһан юумэеэ Бурхан манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой ашаар бэелүүлээ. 12Христостой нэгэдэһэн, тэрээндэ этигэжэ һүзэглэжэ байһанаараа бидэ зоригтойгоор, найдамжатайгаар Бурханда ойртожо байна гээшэбди+. 13Тиимэһээ минии тулижа, зобожо байһанда урмаа бү хухарагты гэжэ би таанадые гуйнаб. Минии зоболон танай аша туһада юм+.

Христосой дуран тухай

14Эсэгэдээ би үбдэгөө бохиилгон мүргэнэб. 15Тэнгэри дээрэшье, газар дэлхэйдэшье байһан бүхы изагуур угсаатан Эсэгэһээ эхитэй юм. 16Досоогоо хүсэ шадалтай болохынтнай тула Һүлдөөрөө дамжуулан алдарайнгаа баялигһаа таанадтай хубаалсахыень би Бурханиие гуйнаб+. 17Танай этигэл һүзэгэй ашаар зүрхэ сэдьхэлдэтнай Христос һууришаһай, инаг дуран танай үндэһэ, һуури болоһой гэжэ би баһал зальбарнаб+. 18Тиигэбэл таанад Бурханай хүнүүдээр хамта Христосой хайра дуранай хизааргүй ехэ үргэн, ута байһые, аргагүй үндэр, гүнзэгы байһые тухайлха аргатай болохот. 19Тэрэ гүйсэд мэдэрхын аргагүй байһан хайра дурые таанад мэдэрдэг болохот. Тиигээд таанад алишье талаһаа Бурхандал адли эрхим түгэс болоһойт гэжэ би зальбарнаб+.

20Досоомнай хүсэ шадалаа ажаллуулжа, бидэнэй гуйжа хүсэхэ гү, али һанажа бодохоһоо үлүү юумые бүтээхэ аргатай Бурхан алдаршаһай+. 21Бурхан һүзэглэгшэдэй бүлгэмөөр болон Иисус Христосоор дамжан хэтын хэтэдэ, үеһөө үедэ алдар солотой байг лэ! Болтогой!+

4

Христосой бэеын эрхэтэнүүдэй эблэрэл тухай

4^1Дээдын Эзэндэ алба хэжэ байһан дээрэһээ хаалтада һууһан би Бурханай таанадта даалгаһан уялгада зохистойгоор амидарагты гэжэ ехэтэ гуйнаб+. 2Ходо даруу, номгон, тэсэбэритэй байгты. Бэе бэедээ тэсэбэритэйгээр хандажа, өөһэдынгөө хайра дурые харуулжа байгты+. 3Нангин Һүлдын таанадта хайрлаһан, энхэ тайбанаар таанадые холбоһон нэгэдэлые сахиха гэжэ бүхы хүсэ шадалаараа оролдогты+. 4Бурханай таанадые уряалһан найдуулгын гансал юм хадань таанад нэгэ бэе гээшэт, нэгэ Нангин Һүлдэтэй байнат+. 5Гансал Дээдын Эзэн, гансал һүзэг этигэл, гансал уһан арюудхалга бии юм+. 6Бүхы юумэн дээгүүр байһан, бүхы юумэн соо болон бүхы юумээр дамжан ажаллажа байһан гансал Бурхан – бүхы хүнүүдэй Эсэгэ бии юм+.

7Христосой маанадта үгэхэ гэжэ шиидэһэн хэмжээгээр хүн бүхэмнай онсо абьяас бэлигтэ хүртэбэ+. 8Тиимэһээ Нангин Бэшэгтэ иигэжэ бэшээтэй байдаг: «Дайлажа мэдэлдээ оруулһан олон хүнүүдые абаад, тэрэ үндэртэ дээшээ гараба, хүнүүдые бэлэгтэ хүртөөбэ». 9«Дээшээ гараад» гэдэгынь баһа ямар удхатай юм? Урдань тэрэнэй газарай доодо үнсэгтэ бууһыень харуулна бэшэ гү+? 10Газарай доодо үнсэгтэ бууһан нэгэн замбуулиниие өөрөөрөө дүүргэхын тулада огторгой тэнгэриһээ дээгүүр дэгдэһэн лэ хүн бэшэ аал+? 11Тэрэл хүнүүдые абьяас бэлигтээ хүртөөбэ, хэһэг хүнүүдые элшэнэр болгожо табиба, үшөө хэһэг хүнүүдые лүндэншэд болгожо табиба, зарим хүнүүдые Һайн Мэдээсэл номнохыень табиба, бусадые һүзэглэгшэдэй хүтэлэгшэдөөр, багшанараар томилбо+. 12Тэрэ Бурханай хүнүүдые Бурханда алба хэхэ ажалда бэлдэхын тула, Христосой бэеые бодхохын тула тиигээ юм+. 13Тиимэһээ бидэ бултадаа нэгэ этигэл һүзэгтэй болохо, Бурханай Хүбүүниие мэдэрхэ ёһотойбди. Бидэ Христосой хүсэд болбосорһон хэмжээндэ хүрэн, хүсэд болбосорһон хүнүүд болохо ёһотойбди+. 14Тиин бидэ уһанай долгиндо, али һалхинай һэршэгэнэлгэдэ абтаһан юумэндэл ямаршье һургаалда абтан хэлбэлзэдэг, хүнэй мэхэ гоходо орожо, ехэ шадамараар мэхэлүүлдэг балшар хүүгэд байхаяа болиёл+. 15Тиигэхын орондо хайра дураар халин, үнэн сэхые хэлэжэ байбал, бидэ толгой болохо Христосто алишье талаһаа ойртон ургахабди+. 16Христосой хүтэлбэри доро бэеын эрхэтэнүүд бүхэ зангилаагаар холбогдонхой байһанһаа боложо бэе өөрөө бүрин бүтэн байна. Эрхэтэн бүхэн өөрынгөө хэхэ ёһотой үүргые дүүргээд, бүхы бэе хайра дурын ашаар ургажа, өөрыгөө бүрилдүүлнэ.

Хуушан амидаралһаа шэнэ амидарал руу шэглэхэ

17-18Дэмы хооһон бодолтой, оюун ухааниинь балартаһан ондоо яһатанда адли бэеэ абажа ябахаяа болигты гэжэ би таанадые Дээдын Эзэнэй нэрээр гуйжа найжа байнаб. Сэдьхэл зүрхэниинь шулуундал адли шэрүүн байжа, Бурханиие мэдэрхэ гэжэ огто хүсэхэгүй байһан дээрэһээ тэдэнэр Бурханай хайрлажа байһан амидаралһаа хасагдаба++. 19Һэшхэлээ бүрин алдан, тэдэнэр ямаршье хэмжээ ханалые мэдэнгүй хуули буса юумэ үйлэдэжэ, өөһэдыгөө ташаяангы хүсэлэнгүүдэй мэдэлдэ үгөө+.

20Христос тухай һургахадаа таанадта тиимэ юумэ заагаагүй юм. 21Таанад тэрээн тухай дуулаһан байгаат, тэрээнһээ һуража абаат. Тэрэ болбол үнэн зүб ха юм. 22Тэрээнһээ иимэ юумэндэ һураһан байгаат: хуурмаг хүсэлэнгүүдээрээ өөһэдыгөө һүнөөн урданайхяараа амидархаяа болигты+. 23Зүрхэ сэдьхэлтнай, һанал бодолтнай хубилан шэнэрхэ ёһотой+. 24Бурханай дүрые һажааһан үнэн сэдьхэлтэй, арюун гэгээн амидаралтай шэнэ хүн боложо хубилагты+.

25Тиимэһээ худал юумэ хэлэхэеэ болёод, дүтынгөө хүндэ хүн бүхэнтнай үнэниие хэлэжэ байг, ушарынь хэлэхэдэ, бидэ бултадаа нэгэ бэеын эрхэтэнүүд ха юмди+. 26Уур сухалда абтаһаншье һаа, нүгэл шэбэл бү үйлэдэгты, наранай орохоһоо урда уур сухалтнай бууран намдаг. 27Шолмосто шургажа орохо боломжо бү үгэгты+. 28Юумэ хулуудаг байбал, дахин юумэ хулуухаяа болёод, гараараа аша туһатай юумэ хэжэ, дутажа зүдэржэ байһан хүнүүдтэй юумээрээ хубаалдажа, үнэн зүбые баримталан амидаржа байгты+. 29Хорото үгэнүүд аманһаатнай бү гараг. Шагнажа байһан хүнүүдтэ хэрэгтэй, һүзэгыень бэхижүүлхэ аргатай, аша туһатайл үгэнүүдые хэлэжэ байгты+. 30Ойртожо байгаа тэрэ Үдэр таанадай сүлөөтэй болохые баталан, Бурхан таанад дээрэ Нангин Һүлдын тамга табиһан байна. Тиимэһээ Нангин Һүлдые гуниглуулан шаналуулангүй ябагты+. 31Гомдохо голхорхоёо, хорон хэлэндэ абтахаяа, уур сухалаа хүрэхэеэ, хэрүүл хэхэеэ, хардахаяа, бусадшье эдэ мэтын харата муухай юумэ үүсхэхэеэ огтолон болигты+. 32Харин бэе бэеэ энхэрэн, хайрлажа ябагты, Бурханай Христосоор дамжан таанадые хүлисэһэндэл адляар бэе бэеэ хүлисэжэ байгты+.

5

Гэрэл туяа соо амидарха тухай

5^1Бурханай инаг хайрата үхибүүдынь юм хадаа Бурханиие һажаан ажамидархые оролдогты+. 2Христосой бидэндэ дуратай байгаад, ами наһаяа хангалтай, Бурханда таатай тахил болгон маанадай түлөө үгэһэндэл адляар хайра дуранай жама ёһоор амидарагты+.

3Таанад Бурханай хүнүүд юм хадаа зальхайралга, бэлиндэлгэ, али хомхойролго гэхэ мэтын юумэнүүд тухай өөһэд хоорондоо хэлэхэ, хүндэхэшье ёһогүйт+. 4Уйгарлажа, дэмы юумэ шашажа, бузар муухай үгэ дуугаржа ябахань таанадта зохихогүй юм. Бурханда баясхалан хүргэжэ байбал таараха+. 5Зальхайржа, бэлиндэжэ, али алта мүнгэндэ шунашаһан ямаршье хүн (алта мүнгэндэ шунаһан байдал онгондо мүргэһэндэл адли) Христосой болон Бурханай хаан орониие залгамжалхагүй юм гэжэ таанад мэдэхэ ёһотойт+.

6Хооһон үгэтэй хүнэй мэхэ гоходо бү орогты, ушарынь гэхэдэ, Бурхан тиимэ юумэнүүдэй түлөө үгыень дууладаггүй хүнүүд дээрэ уур сухалаа буулгаха+. 7Тиимэһээ тэрэ хүнүүдээр орёолдохо огто хэрэггүй+. 8Урдань таанад өөһэдөө харанхы мунхагта байгаат, харин Дээдын Эзэнэй хүнүүд болоходоо, гэрэл туяада байдаг болоот. Тиимэһээ таанад гэрэл туяагай хүнүүдтэ адляар амидарха ёһотойт+. 9Гэрэл туяа таанадые һайн һайхан, гэнэн сэхэ, үнэн сэдьхэлтэй болгодог. 10Дээдын Эзэндэ һайшаагдадаг юумые мэдэхэ гэжэ оролдогты+. 11Харанхы мунхагай үрэ дүнгэй хэрэгүүдтэ ямаршье хабаагүй байгты, тэрэ хэрэгүүдые гэрэл туяада гаргажа элирүүлжэ байгты+. 12Нюусаар хэгдэжэ байһан тэрэ хэрэгүүд тухай хэлэхэдэшье эшхэбтэр юм. 13Элирүүлэгдэжэ байһан юумэнэй гэрэл туяадал гарахадань, бүхы юумэн эли болодог+. 14Гэрэл туяагай ашаар элирүүлэгдэһэн бүхы юумэн гэрэл туяа болоно. Тиимэһээ иигэжэ хэлэдэг байха:

«Унтажа байһан хүн, һэри, амидыра,

Христос шамайе гэрэлтүүлхэ»+.

15Тиимэһээ өөһэдынгөө алхамуудые бодомжолжо үзөөд хэжэ байгты. Тэнэг хүнүүдтэл адли бэшэ, харин сэсэн хүнүүдтэл адли өөһэдыгөө абажа ябагты+. 16Гараһан боломжо бүхэнөө ашаглан, һайн һайхан юумэ бүтээжэ байгты, юундэб гэхэдэ, мүнөөнэй саг ехэл муу үе саг юм. 17Бодолгүй тэнэг юумэнүүд ябахын орондо Дээдын Эзэнэй эрхэ хүсэлые ойлгохо гэжэ шармайгты+. 18Таанадые гансал уруунь татаха аргатай архи дарһа һогтотороо уунгүй, орондонь өөһэдыгөө Һүлдөөр дүүргэжэ байгты+. 19Бурханай дуунуудаар, магтаалта дуунуудаар, Һүлдын хайрлаһан дуунуудаар бэе бэеэ урмашуулжа байгты. Үнэн зүрхэнһөө Дээдын Эзэниие алдаршуулан дуулажа, магтажа ябагты+. 20Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосой нэрээр Эсэгэ Бурханда бүхы юумэнэй түлөө үргэлжэ баяр баясхалан хүргэжэ байгты+.

Үбгэн һамган хоёр

21•Христостые шүтэдэг юм һаа, бэе бэеынгээ үгөөр ябагты. 22Эхэнэрнүүд, Дээдын Эзэнэй үгөөр ябадагтал адляар нүхэрэйнгөө үгэ дуулажа байгты+. 23Ушарынь ямар бэ гэхэдэ, яажа Христос һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй, өөрынгөө бэеын толгойлогшо болон Абарагша байнаб, тон тиигэжэл үбгэниинь һамганайнгаа толгойлогшонь юм+. 24Тиин һүзэглэшэдэй бүлгэм яажа Христосой мэдэлдэ байдаг бэ, тон тиигэжэл һамгад үбгэдэйнгөө мэдэлдэ бүримүһэн байха ёһотой.

25Эрэшүүл, Христос яажа һүзэглэгшэдэй бүлгэмдэ дуратай байжа, тэрэнэй түлөө ами наһаяа үгөө һэм, тон тиигэжэл таанад һамгадтаа дуратай байгты+. 26Һайн мэдээсэл номнон, уһаар мэтэ үгөөрөө сэбэрлэн, һүзэглэгшэдэй бүлгэмые Бурханда зорюулхын тула Христос ами наһаяа үгөө юм+. 27Һүзэглэгшэдэй бүлгэмые тэрэ өөрынгөө урда ямаршье гэм бузаргүй, дутуу дутагдалгүй үзэсхэлэнтэ гоё байлгаха һанаатай байгаа+. 28Тон тиигэжэл нүхэд өөһэдынгөө бэедэ дуратай байһандал адляар һамгадтаа дуратай байха ёһотой. Һамгандаа дуратай эрэ өөртөө дуратай гэһэн үгэ юм. 29Өөрынгөө бэе үзэжэ ядаһан хүн хэзээдэшье байгаагүй. Зүгөөр Дээдын Эзэнэй өөрынгөө һүзэглэгшэдэй бүлгэмые анхарһандал адляар хүн өөрынгөө бэеые тэжээжэ, бөөмэйлжэ ябадаг гээшэ. 30Юундэб гэхэдэ, бидэнэр Христосой бэеын эрхэтэнүүд гээшэбди+. 31«Тиимэһээл хүн эхэ эсэгэ хоёроо орхёод, һамгантайгаа ниилэхэ, тиин хоёр эрхэтэн нэгэ бэе болохо»+. 32Эдэ бүхэндэ агууехэ нюуса далдалаатай юм. Христос болон тэрэнэй һүзэглэгшэдэй бүлгэмэй талаар би хэлэнэб. 33Гэхэдэ энэ бүхэн таанадташье хабаатай: ямаршье эрэ өөртөө дуратай байһандал адляар һамгандаа дуратай байха ёһотой, тиин ямаршье эхэнэр нүхэрөө хүндэлжэ ябаха ёһотой юм+.

6

Үхибүүд болон тэдэнэй түрэлхид тухай

6^1Үхибүүд, таанад Дээдын Эзэнэй юм хадаа аба эжынгээ үгэ дуулажа байгты. Энэ танай уялга гээшэ. 2-3«Аба эжыгээ хүндэлжэ яба» гэһэн түрүүшын захяа заабариие: «Тиигэбэл шамда ехэ һайн байха, газар дэлхэйдэ ши ута наһа наһалхаш» гэһэн найдуулга дахадаг юм. 4Аба эжынэрынь, үхибүүдээ уурлуулан урмыень бү хухалагты, зүгөөр Дээдын Эзэн тухай заажа, заабаришалжа, тэдэнээ хүмүүжүүлжэ байгты.

Барлагууд болон тэдэнэй эзэд тухай

5Барлагууд, Христосой үгэ дуулажа байһандал адляар газар дэлхэйдэхи эзэдээ үнэн зүрхэнһөө хүндэлжэ, айн һүрдэжэ байгаад, үгыень дуулажа байгты+. 6Һайшаалдань хүртэхын тула тэдэнэйнгээ гансал хаража байхадань бү тиигэжэ байгаарайгты, харин Христосой барлагуудтал адляар Бурханай хүсэһэн юумые үнэн зүрхэнһөө хэжэ байгаарайгты+. 7Юрын хүндэ бэшэ, харин Дээдын Эзэндэл шэнгеэр эзэдтээ баяртайгаар алба хэжэ байгаарайт. 8Барлаг гүт, али эрхэ сүлөөтэй хүн гүт, Дээдын Эзэн илгаагүйгөөр һайн юумэ хэһэнэйтнай түлөө ашыетнай харюулха гэжэ һанажа байгаарайгты+.

9Эзэд, таанад барлагуудтаа баһал тиигэжэ хандажа байгты, хэрзэгы хатуу бү байгты. Таанад өөһэдөө тэдэнтэй хамта тэнгэридэ яһа илгадаггүй нэгэ Эзэнтэй байһанаа мэдэнэ ха юмта.

Харата хүсэнүүдэй урдаһаа тэмсэхэ тухай

10Эсэстэнь иигэжэ хэлэһүү: Дээдын Эзэнэй һүр хүсөөр бэхижэжэ байгты. 11Шолмосой мэхэ гохоһоо өөһэдыгөө хамгаалжа байхын тула Бурханай үгэһэн хуяг дуулга бүрин үмдэгты+. 12Ушарынь юуб гэбэл, бидэ хүнүүдэй урдаһаа бэшэ, харин замбуулинай харата хүсэнүүд, захирагшад, эрхэ засагууд, энэ харанхы мунхаг үеын замбуулинай хүсэнүүдэй урдаһаа тэмсэнэ гээшэбди+. 13Тиимэһээ Бурханай үгэжэ байһан хуяг дуулга үмдэгты. Тиигэбэл харата үдэрэй ерэхэдэ, таанад өөһэдыгөө дайсадһаа хамгаалха аргатай байхат; байлдаанда сухаришагүй зогсожо байхат.

14Бэлэн байгты! Үнэн сэхэ ябадалаараа һур бэһэндэл адляар бэеэ бэһэлжэ байгты, үнэн сэдьхэлээрээ хуягтал адляар өөһэдыгөө хамгаалжа байгты+. 15Энхэ тайбан тухай һайн мэдээсэлые дуулгаха хүсэлтнай гуталдал адли бэлэн байг+. 16Ходо этигэл һүзэгэй бамбай халхабшатай ябагты, тиигэбэл таанад Харата Нэгэнэй галта һомо годлинуудыень зогсоохо аргатай байхат+. 17Абаралгые дуулгадал адляар, Бурханай үгые Һүлдын үгэжэ байһан һэлмэдэл адляар абагты+. 18Таанад Һүлдөөр хүтэлүүлэн, ямаршье ушарта элдэб янзын зальбарал гуйлтануудые үдэр һүнигүй Бурханда үргэжэ байгты. Тиимэһээ һэргэлэн байжа, Бурханай бүхы хүнүүдэй түлөө ханамжатайгаар зальбаржа байгты+. 19Һайн Мэдээсэл тухай нюуса зоригтойгоор тайлбарилан элирүүлхэдэмни Бурханай намда хэрэгтэй үгэнүүдые үгэжэ байхын тула минии түлөө баһа зальбаржа байгты+. 20Тэрэ Һайн Мэдээсэл номноходоо ёһоорнь хэлэжэ байха зоригтой байхымни тула баһа зальбаржа байгты. Би, Бурханай элшэн, мүнөө тэрэ Мэдээсэл номноһонойнгоо түлөө түрмэдэ һуужа байна ха юмбиб+.

Һүүлшын амаршалганууд

21•Ажал хэрэгүүд тухаймни, хэр байһан тухаймни мэдээсэл, нам тухай бүхы һонинуудые таанадта манай инаг хайрата дүү, Дээдын Эзэнэй үнэн сэхэ албатан Тихик дуулгаха+. 22Би Тихигые таанадта манай ажабайдал тухай дуулгахыень, таанадые урмашуулхыень ябуулааб+.

23Эсэгэ Бурхан болон Дээдын Эзэн Иисус Христос бүхы һүзэглэгшэ аха дүүнэртэ амгалан байдал, хайра дуран, этигэл һүзэг үршөөжэ байһай! 24Манай Дээдын Эзэн Иисус Христосто һүнэшэгүй хайра дураар дуратай хүн бүхэн үршөөл хайратай байһай!

+ 1:3 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:3, 2 Коринф 1:3

+ 1:4 Иудын хандалга 1:24, Колоссынхидтэ 1:22, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:7

+ 1:5 Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:2, Римэйхиндэ 8:15-16, Галадуудта 3:26

+ 1:7 Колоссынхидтэ 1:14

+ 1:9 Римэйхиндэ 16:24, Эфесэйхиндэ 3:3-5, Эфесэйхиндэ 6:19

+ 1:10 Эфесэйхиндэ 2:14, Колоссынхидтэ 1:20
+ 1:13 2 Коринф 1:22, Эфесэйхиндэ 4:30
+ 1:15 Колоссынхидтэ 1:3-4
+ 1:18 Колоссынхидтэ 1:27

+ 1:20 Элшэнэрэй 7:55-56, Римэйхиндэ 8:34, Эфесэйхиндэ 2:6, Колоссынхидтэ 3:1

+ 1:21 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:22, Римэйхиндэ 8:38, 1 Коринф 15:24, Колоссынхидтэ 2:10, Евр 1:4

+ 1:22 1 Коринф 15:27, 1 Коринф 11:3, Эфесэйхиндэ 5:23

+ 1:23 Эфесэйхиндэ 4:12, Эфесэйхиндэ 5:23, Эфесэйхиндэ 5:30, Колоссынхидтэ 1:18, 1 Коринф 15:28, Колоссынхидтэ 3:11

+ 2:1 Лука 15:24, Римэйхиндэ 11:15, Колоссынхидтэ 1:21, Колоссынхидтэ 2:13

+ 2:2 Иоанн 12:31, Иоанн 14:30, Колоссынхидтэ 3:7

+ 2:3 Галадуудта 5:16

+ 2:4 Иоанн 3:16, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:1, Римэйхиндэ 5:8

+ 2:5 Колоссынхидтэ 2:13, Тидтэ 3:5

+ 2:6 Эфесэйхиндэ 1:20

+ 2:8 Лука 7:50, Лука 8:48, Элшэнэрэй 15:11, Пётрой 1-дэхи хандалга 1:5, Тидтэ 2:11, Тидтэ 3:5

+ 2:9 Римэйхиндэ 3:27, Тидтэ 3:5, Римэйхиндэ 3:27, 1 Коринф 1:29

+ 2:10 Тидтэ 2:14, Тидтэ 3:8

+ 2:11 Римэйхиндэ 2:26, Римэйхиндэ 2:28, Колоссынхидтэ 2:11

+ 2:12 Колоссынхидтэ 1:21, Римэйхиндэ 9:4
+ 2:13 Элшэнэрэй 2:39
+ 2:14 Эфесэйхиндэ 1:10, Колоссынхидтэ 1:22
+ 2:15 Римэйхиндэ 7:4, Колоссынхидтэ 2:14

+ 2:16 Римэйхиндэ 5:10, Колоссынхидтэ 1:20, Колоссынхидтэ 3:15

+ 2:19 Филиппынхидтэ 3:20
+ 2:20 Колоссынхидтэ 2:7, Гэршэлгэ 21:14,
+ 2:21 1 Коринф 3:16-17
+ 2:22 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:5

+ 3:1 Филиппынхидтэ 1:7, Филимондо 1:1, Тимофейдэ 2-дохи 2:9

+ 3:2 Эфесэйхиндэ 4:7, Колоссынхидтэ 1:25

+ 3:3 Галадуудта 1:12, Галадуудта 2:2

+ 3:6 Галадуудта 3:29, Эфесэйхиндэ 2:16, Мат 8:11, Лука 13:29

+ 3:7 Колоссынхидтэ 1:23
+ 3:8 1 Коринф 15:9
+ 3:9 Колоссынхидтэ 1:26
+ 3:10 Эфесэйхиндэ 1:21
+ 3:12 Евр 4:16, Евр 10:19
+ 3:13 Тимофейдэ 2-дохи 2:10

+ 3:16 Эфесэйхиндэ 1:18, Колоссынхидтэ 1:27, Колоссынхидтэ 1:11

+ 3:17 Колоссынхидтэ 2:7
+ 3:19 Филиппынхидтэ 4:7, Колоссынхидтэ 2:10
+ 3:20 Иудын хандалга 1:24, Римэйхиндэ 16:24
+ 3:21 Римэйхиндэ 11:36

+ 4:1 Эфесэйхиндэ 3:1, Филиппынхидтэ 1:27, Колоссынхидтэ 1:10

+ 4:2 Филиппынхидтэ 2:3, Колоссынхидтэ 3:13
+ 4:3 Колоссынхидтэ 3:14
+ 4:4 Эфесэйхиндэ 2:16, 1 Коринф 6:17
+ 4:5 1 Коринф 1:13
+ 4:6 1 Коринф 12:6
+ 4:7 Римэйхиндэ 12:3, Эфесэйхиндэ 3:2
+ 4:9 Иоанн 3:13
+ 4:10 Евр 4:14, Евр 7:26
+ 4:11 1 Коринф 12:28

+ 4:12 1 Коринф 12:27, Эфесэйхиндэ 1:23, Колоссынхидтэ 1:18

+ 4:13 Евр 5:12-13, Евр 6:1

+ 4:14 1 Коринф 13:11, 1 Коринф 14:20

+ 4:15 Пётрой 2-дохи хандалга 3:18, Колоссынхидтэ 1:10, Колоссынхидтэ 2:19

+ 4:17 Пётрой 1-дэхи хандалга 4:3-4, Колоссынхидтэ 3:7

+ 4:18 Римэйхиндэ 1:21, Марк 3:5

+ 4:19 Пётрой 1-дэхи хандалга 1:14, Римэйхиндэ 1:24-28

+ 4:22 Колоссынхидтэ 3:8-9
+ 4:23 Римэйхиндэ 12:2, 2 Коринф 4:16
+ 4:24 Римэйхиндэ 6:4, Колоссынхидтэ 3:10
+ 4:25 Колоссынхидтэ 3:9, Римэйхиндэ 12:5
+ 4:27 Яковай хандалга 4:7

+ 4:28 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:11, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:8, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:10, Тимофейдэ 1-дэхи 6:18

+ 4:29 Колоссынхидтэ 3:8

+ 4:30 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:19, Эфесэйхиндэ 1:13

+ 4:31 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:8, Колоссынхидтэ 3:8

+ 4:32 Мат 6:14, Марк 11:25-26, Лука 7:41-42, Пётрой 1-дэхи хандалга 3:8, Колоссынхидтэ 3:12-13

+ 5:1 Мат 5:48

+ 5:2 Иоанн 10:11, Иоанн 15:13, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:16, Римэйхиндэ 5:7-8, Евр 8:3, 1 Коринф 13:1, Колоссынхидтэ 3:14

+ 5:3 1 Коринф 6:18, Галадуудта 5:19, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 4:3

+ 5:4 Эфесэйхиндэ 4:29

+ 5:5 Колоссынхидтэ 3:5, 1 Коринф 6:9-10, Галадуудта 5:21

+ 5:6 Марк 13:5, Колоссынхидтэ 2:8, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:3, Иоаннай 1-дэхи хандалга 3:7, Римэйхиндэ 1:18, Колоссынхидтэ 3:6

+ 5:7 2 Коринф 6:14

+ 5:8 Эфесэйхиндэ 2:1-2, Мат 5:14, Иоанн 12:35, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:8, Римэйхиндэ 13:12, Филиппынхидтэ 2:15, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:5

+ 5:10 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 2:4
+ 5:11 Римэйхиндэ 13:12
+ 5:13 Иоанн 3:20-21
+ 5:14 Римэйхиндэ 13:11, Лука 1:78-79
+ 5:15 Колоссынхидтэ 4:5

+ 5:17 Римэйхиндэ 12:2, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:18

+ 5:18 Тимофейдэ 1-дэхи 5:23

+ 5:19 Элшэнэрэй 16:25, Яковай хандалга 5:13, 1 Коринф 14:15, Колоссынхидтэ 3:16

+ 5:20 Колоссынхидтэ 2:7, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 1:3, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 2:13

• 5:21 Колоссынхидтэ 3:17
+ 5:22 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:1
+ 5:23 Эфесэйхиндэ 1:22-23, 1 Коринф 11:3
+ 5:25 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:7

+ 5:26 Иоанн 13:8, 1 Коринф 6:11, Тидтэ 3:5, Евр 10:22

+ 5:27 2 Коринф 11:2, Гэршэлгэ 14:4

+ 5:30 1 Коринф 6:15, Эфесэйхиндэ 1:23, Колоссынхидтэ 1:18

+ 5:31 Мат 19:5, Марк 10:7-8, 1 Коринф 6:16

+ 5:33 Пётрой 1-дэхи хандалга 3:1-6

+ 6:5 Пётрой 1-дэхи хандалга 2:18, Колоссынхидтэ 3:22, Тимофейдэ 1-дэхи 6:1, Тидтэ 2:9

+ 6:6 Галадуудта 3:28

+ 6:8 Колоссынхидтэ 3:24

+ 6:11 2 Коринф 6:7, 2 Коринф 10:4, Пётрой 1-дэхи хандалга 5:8, Иоаннай 1-дэхи хандалга 2:13

+ 6:12 Лука 22:53, Колоссынхидтэ 1:13, Эфесэйхиндэ 1:21

+ 6:14 Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:8
+ 6:15 Римэйхиндэ 10:15
+ 6:16 Иоаннай 1-дэхи хандалга 5:4
+ 6:17 Евр 4:12

+ 6:18 Лука 18:1, Лука 21:36, Иудын хандалга 1:20, Римэйхиндэ 12:12, Колоссынхидтэ 4:2, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:17, Марк 13:33

+ 6:19 Элшэнэрэй 4:29, Колоссынхидтэ 4:3, Фессалоникиинхидтэ 1-дэхи 5:25, Фессалоникиинхидтэ 2-дохи 3:1

+ 6:20 Элшэнэрэй 21:33, Элшэнэрэй 28:20, 2 Коринф 5:20

• 6:21 Колоссынхидтэ 4:7-8
+ 6:21 Элшэнэрэй 20:4
+ 6:22 Колоссынхидтэ 2:2

+ https://ibt.org.ru/ftpmirror/pub/ebook/BUR/BUR/1-Шэнэ%20Хэлсээн,%202010/1-Шэнэ%20Хэлсээн,%202010/Шэнэ-Хэлсээн__Full.azw3

Зарим Үгэнүүдые Тайлбарилһан Толи

Зарим Үгэнүүдые Тайлбарилһан Толи

1. А

2. Б

3. В

4. Г

5. Д

6. Е

7. И

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. Р

13. С

14. Т

15. Ү

16. У

17. И

18. Ф

19. Х

20. Һ

21. Ш

22. Э

23. Я

Аарон

– Моисейн аха. Гансал тэрэ өөрөө, мүн тэрэнэй үри һадаһад санаартын алба гүйсэдхэхэ, Израилиин арадай түлөө Бурханда тахил үргэхэ эрхэтэй байгаа.

Абарагша

– Бурхан бүхы арадуудай Абарагшаар Иисус Христосые табяа. Иисус Христос хүнүүдые нүгэл шэбэлэй богоолшолгоһоо абарна, нүгэл шэбэлэй түлөө зэмэлүүлэн хэһээгдэхэһээ, хэтын хосоролгоһоо абарна.

Абраһам

– багсаажа хэлэбэл, Христосой түрэхэһөө 2000 жэлэй урда тээ ажаһуугаа. Бурхан Абраһамтай хэлсээ баталһан байгаа. Израилиин арад Абраһамһаа эхи абадаг. Тэрэ еврейнүүдэй элинсэг хулинсаг болоно. Абраһам Бурханай үгэ дууладаг, тэрээндэ үнэн сэхэ, бүрин найдадаг бэлэй. Тиимэһээл Абраһамые «этигэл һүзэгэй эсэгэ» гэжэ нэрлэдэг.

Агриппа

– (2-дохи Агриппа) – Ирод 1-дэхи Агриппын хүбүүн. Тэрэ болбол Христосой түрэхэһөө хойшо 53–93 онуудта Палестина ороной нэгэ хэһэгыень зонхилдог һэн.

Ада шүдхэр

– шолмосто (сатанада) алба хэдэг, тэрэнэй эрхэ хүсэлые бэелүүлдэг, тэрэнэй мэдэлдэ байдаг амитан.

Алой

– энэ ургамалай набшануудһаа үнэтэй хангалтай тоһо шахадаг. Үхэһэн хүнэй бэе хүдөөлүүлгэдэ бэлдэхэдээ энэ хангалтай тоһо хэрэглэдэг байгаа.

Бурханай дуунууд (Псалтырь)

– Хуушан Хэлсээнэй номуудай нэгэнь болоно. Энэ ном Бурханда зорюулһан 150 магталнуудһаа бүридэнэ. Иудейнүүд эдэ магтаалта дуунуудые мүргэл хуралай үедэ дууладаг һэн.

Бурханай табисуурта

– еврей хэлээр Машиах, грек хэлээр Христос, «Түрхигдэһэн» гэһэн удхатай. Иисусай нэрэ түрэнүүдэй нэгэнь болоно. Израилиин хааниие һунгахадаа, Бурханай тогтооһон ёһоор һунгагдаһан хүнэй толгойе санаартан ургамалнуудай хангалтай тоһоор түрхидэг байгаа. Иисус Христос болбол «тоһоор түрхигдэһэн», газар дэлхэйе абархын тула Бурханай һунгажа табиһан нэгэн юм.

Бурханай хаан орон, Бурханай хаан түрэ

– мүнөө үеын газар дэлхэйн, мүн ерээдүйн газар дэлхэйн хүн зоной, хамаг оршожо байһан юумэнүүдэй Бурханай захиргаан доро байжа, Бурханай эрхэ мэдэлээр ажамидархые удхална. Иисус Христос Бурханай хаан орон тухай үргэлжэ һургадаг байгаа.

Бурханай Хурьган

– Табан номһоо хаража үзэбэл, Моисейн Хуулиин ёһоор хүн бүхэн өөрынгөө нүгэл шэбэл хүлисүүлхын тула хурьга тахил болгон үргэхэ ёһотой байгаа. Мүн лэ Иисус Христосые Бурханай Хурьган гэжэ нэрлэнэ, юундэб гэбэл, Бурхан тэрээниие хүн бүхэнэй нүгэл шэбэлэй түлөө тахил болгожо үргэһэн байгаа.

Бурханай Эльгээмэл

– Бурханда алба хэдэг, захиралтаарнь хүнүүдтэ туһалдаг амитан.

Бэлгээ отолуулха

– Бурхан Абраһамтай хэлсээ баталаад, энэ хэлсээнэйнгээ һүлдэ тэмдэг болгон Абраһамые өөрыень, гэртэнь байһан бүхы эрэшүүлые, хойто үенүүдтэ түрэхэ бүхы хүбүүдые бэлгээ отолуулхыень захирба.

Ваал

– эртэ урдын сагта хананейнүүдэй шүтэн мүргэдэг бурхан болоно.

Вавилон

– Хуушан Хэлсээнэй хүсэн түгэлдэр байха үе сагта Вавилоной хаан орон Израилиин арадай хамагай хэрзэгы дайсан байгаа. Шэнэ Хэлсээндэ «Вавилон» гэдэг үгэ шолмосой хаан ороной бэлгэ тэмдэг болоно.

Валаам

– Хуушан Хэлсээнэй үедэ ажамидарһан лүндэншэн. Шэнэ Хэлсээндэ тэрэ муу муухайгай, нүгэл шэбэлэй бэлгэ тэмдэг болоно.

Гоморро

– Амигүй далайн шадар оршодог табан хотонуудай хоёрынь «Содом» ба «Гоморро» гэжэ нэрэтэй байгаа. Эдэ хотын зоной нүгэл шэбэлэйнь түлөө Бурхан Содом, Гоморро хоёрто гал дүлэнтэй болон хүхэртэй бороо оруулжа, эдэ хотонуудые усадхаа юм.

Гэршэлгын Майхан, Нангин Майхан

– Һүмэ барихынгаа урда тээ израильшууд Гэршэлгын Майхан соо Бурханда мүргэдэг, тахилаа үргэдэг бэлэй.

Гэршэлгын Майхан

Давид

– Израилиин хоёрдохи хаан (багсаажа хэлэбэл, Христосой түрэхын урда 1003 онһоо эхилэн захираа). Давид Израилиие агууехэ улас болгожо мандааһан, Иерусалимые тэрэнэй ниислэл хото болгоһон байгаа. Давид хаан мүн лэ шадабаритай сэрэгшэн, агууехэ шүлэгшэн байгаа, тэрэнэй Бурханиие магтаһан олон магтаал дуунуудынь мэдээжэ. Тэрэнэй бэшэһэн магтаалта дуунууд Бурханай дуунуудай (Псалтырь) номой диилэнхы хубиие эзэлнэ.

Дээдын Эзэнэй Үдэр

– зарга шүүбэри хэхэеэ Дээдын Эзэнэй ерэхэ үдэр. Энэ үдэр Иисус Христосой ашаар Бурхан бүхы газар дэлхэйнхидые шүүбэрилхэ юм. Энэ үдэрые баһа «Зарга шүүбэриин үдэр» гэжэ нэрлэдэг.

Елисей

– Христосой түрэхэһөө 800 жэлэй урда тээ ажаһууһан Бурханай лүндэншэн. Тэрэ Илия лүндэншэдэ туһалдаг, наһанһаа нүгшэһэнһөөнь хойшо лүндэншын алба гүйсэдхэжэ байгаа.

Иеремия

– Христосой түрэхэһөө 500–600 жэлэй урда тээ ажамидарһан лүндэншэн.

Илия

– дүтэлүүлжэ хэлэбэл, Христосой түрэхэһөө хойшо 800-аад онуудта ажамидарһан лүндэншэн. Израилиие зонхилһон Ахав хаанай, тэрэнэй Иезавель һамганай онгонуудта мүргэхэдэ, Илия лүндэншэ тэдээндэ Бурханай үгэ хэлэдэг һэн. «Бурханай табисууртын газар дэлхэйдэ ерэхые Илия бэлдэжэ үгэхэ» гэжэ Малах лүндэншын хэлэһые иудейнүүд мэдэжэ байгаа.

Иона

– Бурханай лүндэншэн.

Иосиф

– Яковай арбан хоёр хүбүүдэй нэгэн. Аханарынь тэрэниие барлаг болгон Египет руу худалдаһан байгаа. Египедэй хаан тэрэниие хаан оронойнгоо захирагшаар табяа бэлэй.

Ирод

– 1) Агууехэ Ирод: Христосой түрэхэһөө урда 37 онһоо эхилэн Христосой түрэхын 4 он болотор бүхы Палестиные захиржа байһан иудейн хаан. Эгээл тэрэнэй захиралтын үедэ Иисус Христос түрөө юм. 2) Ирод Антипа, Агууехэ Иродэй хүбүүн: Христосой түрэхын 4 онһоо 39 он болотор Галилей можын захирагша байһан. 3) 1-дэхи Ирод Агриппа, Агууехэ Иродэй аша хүбүүн. Тэрэ Христосой түрэхын 41 онһоо 44 он болотор Палестиные захирдаг, христос шажантаниие гайтайгаар мүрдэдэг һэн. (Элшэнэрэй бүтээһэн хэрэгүүд)

Исаак

– багсаабал, Христосой түрэхэһөө 1900-аад жэлэй урда тээ түрөө. Абраһам Сара хоёрой хүбүүн.

Исайя

– Христосой түрэхэһөө 700-аад жэлэй урда тээ Иерусалимда ажаһууһан лүндэншэн.

Иссоп

– иудейнүүдэй шажанай ёһололдо хэрэглэдэг ургамал. Тэрэнэй набшаһа гү, али һалааень санаартан шэнгэн юумэн соо (жэшээлбэл, тахил болгон үргэгдэһэн амитанай шуһан соо) дүрөөд, хүниие гү, али үгы һаа юумэ Бурханай урда тээ сэбэрлэхын тула тэрээгээр сасадаг байгаа.

Левий

– Яковай арбан хоёр хүбүүдэй нэгэн. Бурханай захиралтаар гансал Левиин обогой Аароной үри һадаһад Һүмэдэ санаартын алба гүйсэдхэхэ ёһотой байгаа. Энэ обогой ондоо угсаатан санаартанай туһалагшадай алба хэжэ байгаа.

Левит

– Левиин обогой хүн. Энэ обог Һүмэдэ санаартанай туһалагшадай алба хэхээр шэлэгдэжэ абтаһан байгаа.

Лот

– Абраһамай дүүгэй хүбүүн. Зальхай забхай ябадалаар суурхаһан Содом хото усадхахын урда тээ Бурхан Лотые гэр бүлэтэйнь хото-һоо гаргажа абараа юм.

Лүндэншэн

– Бурханай шэлэжэ абаһан хүн. Лүндэншэн Бурханһаа дуулаһан үгэнүүдые хүнүүдтэ хүргэхэ, айладхаха үүргэтэй байгаа.

Мелхиседек

– Салимай хаан, санаартан. Абраһамай тэрээндэ байлдаанда олзолһон юумэнүүдэйнгээ арбанай нэгэ хубиие үгэхэдэ, Мелхиседек Абраһамые үреэлэй һайнаар үреэгээ һэн. Мелхиседек тухай Табан ном соо, Ажабайдалай ном соо 14:17–20 шүлэгүүдтэ бэшээтэй байдаг.

Моисей

– Израилиин агууехэ лүндэншэн. Израилиин арадые Бурханай Египедһээ гаргажа байхада, мүн тэрэнэй удаа еврейнүүдэй сул губяар тэнэжэ байхада, Моисей израильшуудые хүтэлжэ ябаа. Еврейнүүдэй сахижа байха ёһотой Хуулиие Бурхан Моисейгээр дамжуулан үгөө. Энэ Хуули (Моисейн ном гэхэ гү, али үгы һаа Моисейн Хуули гэгдэдэг) Библиин түрүүшын табан ном соо үгтэнэ.

Нангин Һүлдэ

– Бурханай Һүлдэ, тиимэһээл тэрэ Бурханай шэнжэ шанартай юм. Шэнэ Хэлсээнһээ хаража үзэбэл, Иисус Христосто этигэһэн зон Нангин Һүлдые тогтоожо абана.

Ниневи

– Ассирийн хаан ороной ниислэл хото.

Ной

– Газар дэлхэйе һүнөөн Бурханай уһан галаб эрьюулхын урда тээ Бурханай захиралтаар Ной томо корабль баряад, тэндээ гэр бүлэтэйгөө орожо, үхэлһөө абарагдаһан байгаа.

Нүгэл шэбэл

– Бурханай тогтооһон захяа заабари мэдэрэлтэйгээр, мүн ойлгоношьегүй эбдэлгэ, Бурханай үгэ дуулангүй, Бурханда зүрюу байлга.

Паасха

– Израилиин арадай һайндэр. Бурханай захирһан ёһоор тэдэнэр египедэй богоолшолгоһоо сүлөөтэй болоһоноо тэмдэглэдэг.

Реббека

– Абраһамай Исаак хүбүүнэй һамган, Исав Яков хоёрой эжы.

Рим

– Иисус Христосой газар дэлхэйдэ ажамидарха үедэ энэ томо гэгшын хаан орон олон оронуудые, тэрэнэй тоодо Израилиие мэдэлдээ абаад байгаа. Тэрэнэй ниислэл хотонь баһал Рим гэжэ нэрэтэй һэн.

Саддукей

– голдуу санаартанһаа болон баян зонһоо бүридэһэн бүлгэмэй гэшүүн. Саддукейнэр иудей арадай ёһо гурим баримталдаг һэн. Фарисейнүүдһээ ямар илгаатай байнаб гэбэл, тэдэнэр үхэлһөө амидырха ушарта этигэдэггүй, гансал Моисейн Табан номые Бурханай үгэ гэжэ тоолодог байгаа.

Самуил

– Израилиин һүүлшын агууехэ зарга шүүгшэ (Христосой түрэхэһөө урда 1130 онуудта ажаһуугаа). Самуил лүндэншэнһөө хойшо Израильда хаанууд захирдаг болоо. Самуил болбол Саул Давид хоёрые хаан шэрээдэ һуухадань тоһоор түрхеэ юм.

Санаартан

– Һүмэдэ алба хэдэг хүн. Бурханда тахил тахихань санаартын гол үүргэ байгаа. Тэрээнһээ гадна санаартан шажанай бусад албануудые гүйсэдхэдэг һэн. Бурханай захиһан ёһоор Израильда гансал Аароной обогой зон санаартын алба гүйсэдхэдэг бэлэй.

Сара

– Абраһамай һамган, Исаагай эхэнь.

Сатана

– Шолмос гэжэ үгэ хара.

Соломон

– Давидай хүбүүн, Давидһаа хойшо Израилиин хаан (Христосой түрэхэһөө урда 961–922 онуудта захираа). Соломоной захиржа байха үедэ Израилиин улас ехэл мандажа байгаа. Соломон Иерусалимда хамагай түрүүшын Һүмэ баряа һэн.

Суббото

– иудейнүүдэй Бурханда зорюулһан амаралтын үдэр. Энэ үдэр ажал хэхэнь хорюултай байгаа.

Табидахи үдэрэй һайндэр

– Паасхын һайндэрэй үнгэрһэнһөө хойшо иудейнүүдэй табидахи үдэртэнь тэмдэглэдэг ургаса хадалгын түгэсхэлэй һайндэр.

Тахилай шэрээ

– амитадые тахил болгон үргэхын тула шулуу, шабар ба түмэрөөр бүтээгдэһэн үндэр газар. Моисейн үе сагһаа эхилэн, тахилай шэрээ гансал Майхан соо, һүүлдэнь гансал Һүмэ соо байгаа. Тахил үргэхэ алба гансал санаартад гүйсэдхэхэ ёһотой байгаа.

Тоһоор түрхихэ

– тусхай албан тушаалда табигдаһанай бэлгэ тэмдэг болгон хүнэй толгой хангалтай тоһоор түрхидэг, үгы һаа дэрэнь адхадаг һэн. Иимэ ёһолол хаанай, санаартанай, заримдаа лүндэншын албан тушаалда хүртэһэн ушарта үнгэргэдэг байгаа.

Үргэл үргэхэ, тахил тахиха

– израильшууд үйлэдэһэн нүгэл шэбэлээ арилгахын тула амитадые тахил болгон үргэдэг, мүн Бурханиие магтан алдаршуулхын тула баяр баясхалангай үргэлнүүдые үргэдэг һэн. Жэшээнь, тахил болгон тугал, хони, тэхэ ямаануудые, мүн гулабхаа, гурил, хилээмэ үргэдэг ёһо бии бэлэй. Тахил тахилгын дүримүүд «Табан ном» соо үгтэнэ. Шэнэ Хэлсээнһээ хаража үзэбэл, хүн түрэлхитэнэй бүхы нүгэл шэбэлые хүлисүүлхэ аргатай Бурханай үргэһэн ори ганса тахилынь Иисус Христос болоно.

Уһан арюудхалга

– Шэнэ Хэлсээндэ хоёр янзын уһан арюудхалга тухай хэлэгдэнэ.

Иоанн лүндэншын уһан арюудхалга

– нүгэл шэбэлнүүдээ мэдэрэн, дахин нүгэл шэбэл үйлэдэхэгүй, өөрыгөө Бурханда зорюулха шиидхэбэри гаргаха гэһэн удхатай. Һайн Мэдээсэлнүүд соо эгээл тиимэ уһан арюудхалганууд тухай хэлэгдэнэ. (Мат. 3:1–6) Иисус Христосой амидырһан хойно уһан арюудхалга бүри гүнзэгы, дэлгэрэнгы удхатай болоо: Христосой үхөөд амидырһандал адли тэрэ ёһолол уһаар арюудхуулһан хүнэй үхэһэн, тиигээд Иисусай түлөө ажамидархын тула үхэлһөө амидырһыень тэмдэглэдэг болоо.

Фарисей

– эртэ урдын сагта еврей шажанай бүлгэмэй хүн. Фарисейнүүд Моисейн Хуули, мүн хойшодоо тэрэ хуулида нэмэгдэһэн ёһо гуримуудые хатуугаар баримталдаг байгаа.

Христос шажантан

– Бурханда һүзэглэгшэ; Иисус Христосой ашаар нүгэл шэбэлнүүдээ хүлисүүлһэн, Бурханай абаралда хүртэһэн хүн; Бурханай табисуурта Христосые дахагша.

Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн

– тиигэжэ Һайн Мэдээсэл соо Иисус Христос өөрыгөө нэрлэнэ. Тиигэжэ тэрэ нэгэ зэргэ хүн шанартай, мүн бурхан шанартай байһанаа гэршэлнэ.

Хуули (Моисейн Хуули)

– Израилиин арадта үгтэһэн Бурханай хуули. Моисейгээр дамжуулан үгтэһэн арбан захяа заабари, али үгы һаа Табан ном, заримдаа Хуушан Хэлсээнэй бүхы номуудые «Хуули» гэжэ тоолодог. Дүрим тогтоолнуудай, захяа заабаринуудай суглуулбариһаа бүридэһэн Хуули болбол арадайнь яажа өөһэдыгөө абажа ябаһайб гэжэ Бурханай хүсэһые, мүн яажа Израилиин арадай ажамидарха ёһотой байһые харуулдаг һэн.

Хуушан Хэлсээн

– олон хүнүүдэй удаан саг соо (мянган жэлэй туршада) бэшэһэн номуудай суглуулбари. Эдэнь хүнүүдэй тогтоожо абаад, удаань саарһан дээрэ буулгажа бэшэһэн Бурханай үгэ болоно.

Хэлсээн (гэрээ)

– Библи соо Бурханай болон хүнүүдэй хоорондо баталагдаһан хэлсээн (гэрээ) гол һуури эзэлнэ. Һүр хүсэтэй Бурхан хүн түрэлхитэндэ туһалхаар гараа һарбайна. Тэрэ өөрөө хүн түрэлхитэнтэй хэлсээ батална. Бурхан болон хүнүүдэй хоорондо баталагдаһан хэлсээнүүдэй нэн шухалнуудынь Хуушан, мүн Шэнэ хэлсээн хоёр болоно. Бурханай Моисейгээр дамжуулан Синай хада дээрэ Израильтай баталһан хэлсээе «Хуушан Хэлсээн» гэжэ нэрлэдэг (Табан ном, Гаралга, Хуулиин дабталга). Бурхан болон хүнүүдэй хоорондо шэнэ хэлсээнэй баталагдаха тухай лүндэншэд уридшалан хэлэдэг һэн. Шэнэ Хэлсээнэй номуудһаа хаража үзэбэл, Шэнэ Хэлсээн Иисус Христосой үхөөд амидырһан ябадал дээрэ һуури татана, тэрэнэй шуһаар баталагдана. (1 Коринф. 11:25; Евр. 7:22; 8:13)

Хэлсээнэй абдар

– модоор хэгдэһэн, алтаар хушагдаһан абдар. Доторынь шулуун хабтагайнууд дээрэ бэшээтэй Бурханай арбан захяа заабаринууд хадаглагдадаг һэн. Энэ абдар Майханай, мүн удаань бодхоогдоһон Һүмын Хамагай Нангин газарта хадаглагдадаг һэн.

Һайн Мэдээсэл

– Израильда Дээдын Эзэнэй үгэһэн найдуулга Иисус Христос соо бүрин дүүргэгдэһэн байна. Бүхы хүн түрэлхитэндэ тэрээгээр дамжан абаралтын зам харуулагдаба, энэнь Бурханһаа хүн бүхэндэ үгтэһэн Һайн Мэдээсэл болоно.

Һүзэглэгшэд

– абаралгада хүртэһэн, Иисус Христосой ашаар нүгэл шэбэлээ хүлисүүлһэн, Бурханда бүрин найдадаг зон.

Һүзэглэгшэдэй бүлгэм

– Шэнэ Хэлсээндэ энэ үгэ хоёр удхатайгаар хэрэглэгдэдэг: 1) Иисус Христосто һүзэглэдэг нэгэ һууринда һуудаг һүзэглэгшэдэй бүлгэм; 2) Бүхы газар дэлхэй даяар ажаһуудаг христос шажантан бүрин хамтадаа.

Һүмэ

– Бурханай өөрынь үгэһэн хэб маягаар баригдаһан тахил тахидаг, мүргэл хэдэг байра. Һүмэ соо тахилай шэрээн байһан газарта гансал санаартан орохо эрхэтэй байгаа. Һүмын хорёо соо оршодог байра хоёр: Нангин Газар ба Хамагай Нангин газар гэжэ нэрлэгдэдэг таһалгануудтай һэн. Хамагай Нангин газарта жэлдээ нэгэл дахин тусхай мүргэл хэхэеэ гансал ахамад санаартан орохо эрхэтэй байгаа. Энэ таһалга Нангин Газарай таһалгаһаа томо гэгшын хүшэгөөр илгаатай байгаа. Иисус Христосой уридшалан хэлэһэн ёһоор Христосой түрэхэһөө хойшо 1-дэхи үедэ римэйхид һүмэ бүрин һандаргаһан байна.

Шолмос

– ада шүдхэрнүүдэй ноён.

Элшэн

– Бурханай һунгаад, хүн зондо ябуулһан элшэн. Иисус Христосой мэдэлээр тэрээндэ эрхэ засаг үгтэнэ. Иисусай арбан хоёр шаби түрүүшын элшэнэр болоно.

Яков

– Исаагай хүбүүн. Тэрэниие баһа «Израиль» гэжэ нэрлэдэг.

Table of Contents

Шэнэ Хэлсээн

Оролто Үгэ

Эфесэйхиндэ

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6

Зарим Үгэнүүдые Тайлбарилһан Толи

- Аарон
- Абарагша
- Абраһам
- Агриппа
- Ада шүдхэр
- Алой
- Бурханай дуунууд (Псалтырь)
- Бурханай табисуурта
- Бурханай хаан орон, Бурханай хаан түрэ
- Бурханай Хурьган
- Бурханай Эльгээмэл
- Бэлгээ отолуулха
- Ваал
- Вавилон
- Валаам
- Гоморро
- Гэршэлгын Майхан, Нангин Майхан
- Давид
- Дээдын Эзэнэй Үдэр
- Елисей
- Иеремия
- Илия
- Иона
- Иосиф
- Ирод
- Исаак
- Исайя
- Иссоп
- Левий
- Левит
- Лот
- Лүндэншэн
- Мелхиседек
- Моисей
- Нангин Һүлдэ
- Ниневи
- Ной
- Нүгэл шэбэл
- Паасха
- Реббека
- Рим
- Саддукей
- Самуил
- Санаартан
- Сара
- Сатана
- Соломон
- Суббото
- Табидахи үдэрэй һайндэр
- Тахилай шэрээ
- Тоһоор түрхихэ
- Үргэл үргэхэ, тахил тахиха
- Уһан арюудхалга
- Иоанн лүндэншын уһан арюудхалга
- Фарисей
- Христос шажантан
- Хүн түрэлхитэнэй Хүбүүн
- Хуули (Моисейн Хуули)
- Хуушан Хэлсээн
- Хэлсээн (гэрээ)
- Хэлсээнэй абдар
- Һайн Мэдээсэл
- Һүзэглэгшэд
- Һүзэглэгшэдэй бүлгэм
- Һүмэ
- Шолмос
- Элшэн
- Яков